TRƯỚC ĐÂY TÔI SUÝT MUA CHIẾC ẤM HƠN 10 TRIỆU ĐỒNG...
Cho đến khi nghe một câu nói khiến tôi phải suy nghĩ lại:
"Muốn dưỡng ấm đẹp, đừng chỉ nhìn vào giá tiền."
Có lẽ rất nhiều người yêu trà từng trải qua cảm giác này.
Muốn sở hữu một chiếc ấm Tử Sa khoảng 3.5 - 5 triệu đồng để pha trà hằng ngày, nhưng lại sợ mua nhầm, sợ mua đắt, sợ không đủ tốt.
Bởi đâu đó vẫn luôn tồn tại một quan niệm:
"Ấm dưới 10 triệu đồng chỉ là đồ thực dụng."
Hàm ý phía sau câu nói ấy là những chiếc ấm ở phân khúc này chỉ thích hợp để pha trà, không có nhiều giá trị về khả năng dưỡng ấm, càng không đáng để đồng hành lâu dài.
Nhưng liệu điều đó có thực sự đúng?
Thực tế có một sự thật khá trái ngược với suy nghĩ của nhiều người:
Khoảng giá từ 3.5 - 5 triệu đồng lại chính là phân khúc có khả năng dưỡng rõ ràng nhất.
Bởi việc dưỡng ấm không phụ thuộc vào con số trên nhãn giá.
Nó phụ thuộc vào ba yếu tố quan trọng hơn:
• Nê liệu có chuẩn nguyên khoáng hay không.
• Kết cấu và công năng có hợp lý hay không.
• Chiếc ấm đó có được sử dụng thường xuyên hay không.
Ở mức giá khoảng 3 - 5 triệu đồng, người chơi đã có thể tiếp cận những chiếc ấm sử dụng tử sa nguyên khoáng chính thống, được chế tác bởi những công thủ có kinh nghiệm và tay nghề thành thục.
Quan trọng hơn, đây vẫn là vùng giá mà phần lớn số tiền bạn bỏ ra được đầu tư trực tiếp vào nê liệu và kỹ nghệ chế tác.
Chứ chưa phải trả thêm quá nhiều cho danh tiếng nghệ nhân, yếu tố sưu tầm hay những câu chuyện tiếp thị xung quanh chiếc ấm.
Nói đơn giản hơn:
Ở phân khúc này, gần như từng đồng bạn bỏ ra đều nằm trên chính chiếc ấm.
Và đó mới là những yếu tố thực sự quyết định kết quả của quá trình dưỡng ấm.
Trước hết là nê liệu.
Một chiếc ấm muốn dưỡng đẹp thì nê liệu phải là tử sa nguyên khoáng và được nung ở nhiệt độ phù hợp.
Những chiếc ấm quá rẻ, đôi khi ngay cả chi phí nguyên liệu cũng không đủ để đảm bảo chất lượng.
Khi đó, việc kỳ vọng một quá trình dưỡng ổn định theo thời gian là điều không dễ.
Ngược lại, khi giá trị chiếc ấm tăng lên hàng chục triệu đồng, sự khác biệt về khả năng dưỡng của bản thân nê liệu thực tế không còn tăng tương ứng.
Dù là độ tinh khiết của đất, độ hạt sa hay màu sắc sau nung, không gian cải thiện cũng ngày càng nhỏ lại.
Lúc này giá trị thường chuyển sang những khía cạnh khác:
• Giá trị sưu tầm.
• Danh tiếng nghệ nhân.
• Độ hiếm của nê liệu.
• Giá trị trong giới chơi.
Đó là một thú chơi hoàn toàn khác với câu chuyện dưỡng ấm hằng ngày.
Tiếp theo là kỹ nghệ chế tác.
Nếu xác định chọn một chiếc ấm để đồng hành lâu dài cùng việc uống trà, điều đó đồng nghĩa với việc bạn sẽ sử dụng nó mỗi ngày.
Và những chiếc ấm bán thủ công được hoàn thiện tốt thường đạt được sự cân bằng rất cao giữa thẩm mỹ và công năng.
Dáng ấm cân đối.
Vòi và quai hài hòa.
Dòng chảy ổn định.
Bề mặt được xử lý kỹ lưỡng.
Cảm giác cầm nắm thuận tay.
Trong rất nhiều trường hợp, một chiếc ấm bán thủ công được chế tác nghiêm túc còn mang lại trải nghiệm sử dụng tốt hơn những chiếc ấm toàn thủ công giá thấp.
Bởi một chiếc ấm tốt không nằm ở việc nó được làm theo phương pháp nào.
Mà nằm ở chỗ:
Có thuận tay hay không.
Có dễ pha trà hay không.
Có khiến người sử dụng muốn cầm lên mỗi ngày hay không.
Vậy tại sao vẫn có nhiều người khẳng định rằng:
"Ấm dưới 10 triệu đồng chỉ là đồ thực dụng?"
Có thể bởi họ đang nhìn tử sa từ góc độ sưu tầm.
Cũng có thể bởi họ quen đánh giá giá trị thông qua mức giá.
Nhưng đối với người thực sự dùng ấm để pha trà mỗi ngày, câu trả lời đôi khi lại rất khác.
Một chiếc ấm 5 triệu đồng được sử dụng liên tục trong nhiều năm.
Thường sẽ đẹp hơn một chiếc ấm 20 triệu đồng nằm yên trong tủ kính.
Bởi vẻ đẹp của Tử Sa không được tạo nên bởi giá tiền.
Nó được tạo nên bởi thời gian.
Bởi nước trà.
Bởi sự đồng hành giữa người và ấm.
Vậy quay trở lại câu hỏi ban đầu:
Với khoảng 3.5 - 5 triệu đồng, có thể mua được một chiếc ấm đủ tốt để đồng hành nhiều năm hay không?
Câu trả lời là:
Có.
Và đó cũng là khoảng giá mà không ít người chơi lâu năm vẫn có thể lựa chọn cho những chiếc ấm sử dụng thường nhật của mình.
Xin đừng xem nhẹ hai chữ "thực dụng".
Bởi từ thuở ban đầu, Tử Sa vốn là một tác phẩm thủ công sinh ra để phục vụ việc pha trà.
Người xưa dùng sáu chữ để nói về giá trị của một chiếc ấm:
"Khả dụng - Khả thưởng - Khả ngoạn"
Có thể dùng.
Có thể ngắm.
Có thể chơi.
Đó mới là vẻ đẹp bền vững nhất của Tử Sa.
Nguồn: Họa Trà Viên
