/Uống trà thôi
Tải ứng dụng
Trang chủ / Chia sẻ

SINH TỬ HỮU MỆNH, PHÚ QUÝ TẠI THIÊN

3213 18:19, 07/03/2024
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM

( từ)

SINH TỬ HỮU MỆNH, PHÚ QUÝ TẠI THIÊN

Câu “Sinh tử hữu mệnh, phú quý tại thiên” thì chắc nhiều người đã nghe nói tới, nhưng ít người biết rằng đằng sau câu nói này còn có một câu chuyện. Câu này xuất phát từ cuộc trò chuyện giữa 2 người học trò của Khổng Tử là Tư Mã Canh (tự là Tử Ngưu) và Tử Hạ, được chép lại trong “Luận ngữ . Nhan Hồi”.
 


Tư Mã Canh xuất thân trong một gia đình quyền quý thời nhà Tống. Ba người anh trai của anh đã gây ra cuộc nổi loạn, nhưng Tư Mã Canh kiên quyết phản đối chuyện này. Sau khi thất bại, các anh trai của Tư Mã Canh người bị giết, người bỏ trốn. Lúc đó, Tư Mã Canh thà chịu ở một mình chứ không đi theo anh trai, nhưng trong lòng anh cũng cảm thấy rất cô đơn.

Một ngày nọ, anh thấy các bạn đồng học vui vẻ nói cười, nghĩ đến hoàn cảnh của mình, anh cảm thấy rất cô đơn, không nhịn được nói với Tử Hạ: “Mọi người đều có anh em, nhưng tôi thì không có”.

Tử Hạ là đệ tử tâm đắc của Khổng Tử vào những năm cuối đời. Lúc này, Tử Hạ khuyên bảo anh: “Thường nghe nói: ‘Sinh tử hữu mệnh, phú quý tại thiên’. Quân tử ngày thường hành sự cẩn thận mà không phạm sai lầm; đối đãi với người cung kính mà có lễ nghi, người trong bốn biển đều là anh em! Quân tử hà tất phải lo lắng không có anh em?”


 

“Sống chết là định mệnh, phú quý ở trên trời”, câu này xuất phát từ “Luận ngữ của Khổng Tử – Nhan Uyên” và xuất phát từ cuộc trò chuyện giữa hai học trò của Khổng Tử là Ty Mã Cảnh. Ảnh minh họa: Dân Việt


Câu nói “Sinh tử hữu mệnh, phú quý tại thiên” (sống chết có số, giàu sang do trời) có lẽ mọi người ai cũng đều biết, và câu “người trong bốn biển đều là anh em” cũng đã rất quen thuộc. Nhưng có thể nhiều người chưa biết đến đoạn hội thoại và toàn bộ câu chuyện này.

Kỳ thực, những lời này rất ý nghĩa và đằng sau cũng ẩn chứa đạo lý thật sâu sắc.

Một số người cho rằng quan điểm đối với vận mệnh “Sinh tử hữu mệnh, phú quý tại thiên” là tương đối tiêu cực, chứ không tích cực như quan điểm thời nay về “vận mệnh do bản thân quyết định, không phải do trời quyết định”, hay “nhân định thắng thiên” (con người có thể chiến thắng được trời). Họ cho rằng, những quan niệm này mới thể hiện được dũng khí chiến đấu chống lại vận mệnh.

Thực ra không phải vậy, những lời nói khoa trương này là điều không đáng tin cậy nhất. Ít nhất con người không có cách nào làm chủ được những chuyện sinh, lão, bệnh, tử của chính mình. Vậy thì làm sao có thể làm chủ vận mệnh bản thân được? Thế nên, quan niệm của người xưa đối với vận mệnh “sinh tử hữu mệnh, phú quý tại thiên” rất thực tế và trí tuệ.

Quan niệm này cũng không hề tiêu cực, con người vẫn có thể chủ động thực hiện và đạt được điều mình muốn. Nhưng quả thực là con người không phải muốn gì cũng đều có thể đạt được. Lúc này, họ phải rộng lòng chấp nhận những chuyện không như ý. Suy cho cùng, con người không thể kiểm soát được vận mệnh bản thân, hay chuyện phú quý giàu sang cũng không phải chỉ dựa vào sự nỗ lực là có thể đạt được. Hơn nữa, ngay cả khi đã có được nó, cũng không nhất định người đó sẽ không còn phiền não nào nữa. Vì vậy, quan niệm về vận mệnh trong văn hóa truyền thống là vô cùng trí tuệ.


 

Những người có thể làm được như vậy thì ai cũng quý mến, có được tín nhiệm của mọi người, như vậy họ sẽ có thể kết giao được với rất nhiều bằng hữu, tri kỷ! Ảnh minh họa: Pinterest


Tử Hạ dùng câu nói này để an ủi Tư Mã Canh rất có ý nghĩa! Cho dù trong cuộc sống có rất nhiều cuộc gặp gỡ chúng ta không thể quyết định được, nhưng một số điều chúng ta có thể làm chủ được. Chẳng hạn như lựa chọn sống với thái độ như thế nào, cẩn trọng làm việc để không mắc lỗi, không phạm sai lầm, đối xử với mọi người một cách cung kính và lễ độ. Những chuyện này chỉ cần chúng ta nỗ lực là có thể làm được. Những người có thể làm được như vậy thì ai cũng quý mến, có được tín nhiệm của mọi người, như vậy họ sẽ có thể kết giao được với rất nhiều bằng hữu, tri kỷ! Thế nên, người quân tử sao phải lo lắng không có anh em?

Lời khuyên của Tử Hạ cũng rất thực tế và trí tuệ. Có người nói: “Tôi nghèo đến mức chỉ còn lại tiền”, có ý chỉ rằng một người rất giàu nhưng lại mất sự quan tâm, tin tưởng của người thân, bạn bè… và những thứ rất quý giá khác trong cuộc sống. Kỳ thực lúc đó con người sẽ cảm thấy vô cùng nghèo túng.

Thái độ sống và cách đối nhân xử thế mà Tử Hạ đề cập có thể hóa giải được phiền não, giúp con người kết giao bằng hữu trong khắp thiên hạ, người trong bốn biển đều là anh em. Chỉ khi đó, con người mới thực sự giàu có và hạnh phúc. Từ đó, có thể thấy rằng các Nho sinh thời xưa coi việc có mối quan hệ tốt đẹp với người khác là một thành công trong cuộc sống, điều này rất có đạo lý.

 

Team Uống Trà Thôi sưu tầm
 

0 0 3,019 0.0
Đánh giá của bạn
1+
2+
3+
4+
5+
6+
7+
8+
9+
10+

Bình Luận

Đăng nhập để bình luận cho bài viết

Có thể bạn quan tâm

Chút tình giữa mùa dịch
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
875 15:54, 05/08/2021
1 2 10,795 0.0
Chút tình giữa mùa dịch
"Đã hơn chục ngày rồi, mẹ con Thanh chỉ ăn cơm với trứng và nước tương, còn không là pha mì gói ăn, 4–5 bữa thì có được bó rau do bà Năm hàng xóm thương tình đem qua. Dịch dã thế này, con người ta thất nghiệp. Đâm ra không có tiền xài. Không có tiền xài thì đồng nghĩa với… đói".

Mày ...
Trong ngàn vạn tội lỗi ở đời, tội nào nặng nhất?
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
873 10:43, 05/08/2021
1 0 11,573 10.0
Tương truyền, xưa kia ở huyện bên có một thôn tên là Thượng Liễu, có một gia đình gồm hai vợ chồng chàng trai trẻ và mẹ già sống cùng nhau. Bởi vì bà lão đã già không làm được việc gì giúp hai vợ chồng người con trai, hơn nữa, bà lại thường xuyên đau ốm nên người con dâu cảm thấy rất bực bội trong lòng. ...
Chấp trước tức tự cột tay
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
872 10:32, 05/08/2021
0 0 12,920 0.0
Chấp trước tức tự cột tay

Xưa kia, có vị tôn túc nuôi một đồng tử trong chùa. Chú này chẳng biết phép tắc.

Ngày nọ, có một vị lão tăng hành cước đến chùa, dạy chú đồng tử lễ nghĩa. Tối đến, lão tôn túc từ ngoài trở về, nghi ngờ hỏi han sự tình:

– Ai dạy con vậy?

Đồng tử đáp:

– Một vị ...
 TAI HỌA GIÁNG XUỐNG ĐỀU CÓ LÝ DO
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
864 14:47, 03/08/2021
4 0 14,330 8.7
🕉 [TRUYỆN NHÂN QUẢ] - TRẬN ĐỘNG ĐẤT TỨ XUYÊN - TAI HỌA GIÁNG XUỐNG ĐỀU CÓ LÝ DO 🕉

Ngày 12/9/1850, lúc đó là thời nhà Thanh, tại phủ Ninh Viễn, tỉnh Tứ Xuyên - Trung Quốc đã xảy ra một sự kiện. Khi đó vốn là mùa thu, mặc dù vào ban đêm trời luôn mưa, nhưng vào ban ngày Ngưu Thụ Mai – Tri phủ Ninh Viễn vẫn ...
Nước mắt Hạc tiên & cái kết cho kẻ vô ơn
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
861 17:06, 02/08/2021
1 0 11,160 0.0
Có một chàng trai trẻ được thừa hưởng gia tài lớn từ người cha quá cố để lại. Thế nhưng anh ta lại vô cùng lười biếng, không lo làm ăn mà cả ngày chỉ nằm dài hưởng thụ.

Vì thế, chẳng mấy chốc mà của cải, tiền bạc trong nhà đã bị tiêu hết sạch, thậm chí anh ta còn rơi vào cảnh nợ nần chồng chất.

Quá ...
GIỚI THIỆU CÁC TRÀ QUÁN
GIỚI THIỆU SÁCH HAY
×
Uống Trà Thôi
Chỉ 30s tải app cực nhẹ và trải nghiệm!