/Uống trà thôi
Tải ứng dụng
Trang chủ / Chia sẻ

NGỤY BIỆN

3688 08:19, 09/03/2025
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM

( từ)

NGỤY BIỆN

 

Socrates, một bậc thầy lý luận của Hy Lạp, nổi tiếng với khả năng truy vấn đến tận gốc rễ vấn đề. Có lần, các đệ tử của ông đặt câu hỏi:
• Thưa thầy, thầy có thể giải thích ngụy biện là gì không?

Socrates suy nghĩ một chút rồi hỏi lại:
• Giả sử có hai người, một người sạch sẽ, một người lấm lem bẩn thỉu. Nếu mời họ đi tắm, các em nghĩ ai sẽ đi tắm trước?

Một đệ tử tự tin trả lời:
• Là người bẩn thỉu, thưa thầy.

Socrates lắc đầu:
• Không, là người sạch sẽ. Vì người sạch sẽ đã quen với việc tắm gội thường xuyên. Người bẩn thỉu thì chẳng thấy cần thiết phải tắm.

Ông dừng một lát rồi hỏi lại:
• Vậy ai sẽ đi tắm trước?

Các đệ tử bắt đầu lúng túng, nhưng rồi đồng thanh nói:
• Là người sạch sẽ!

Socrates lại bảo:
• Sai rồi, lần này là người bẩn thỉu. Vì người bẩn thỉu cần phải tắm hơn.

Rồi ông lại hỏi tiếp, với ánh mắt trêu ngươi:
• Vậy thì cuối cùng, ai sẽ đi tắm trước?

Lần này, đám đệ tử phân vân, rồi trả lời:
• Có lẽ cả hai người đều sẽ đi tắm.

Socrates nhếch mép:
• Không đúng. Cả hai đều sẽ không tắm. Người sạch sẽ thì vốn không cần, còn người bẩn thỉu thì không có thói quen.

Lũ học trò bối rối:
• Thầy thay đổi liên tục, lần nào nghe cũng có vẻ đúng, nhưng chúng con chẳng hiểu đâu là câu trả lời chính xác cả!

Socrates mỉm cười, nói chậm rãi:
• Đó chính là ngụy biện. Dựa vào hình thức lý luận chặt chẽ nhưng lại trái quy luật khách quan, đưa ra những kết luận nghe thì đúng nhưng thực ra là sai.

Các đệ tử vẫn chưa phục, hỏi tiếp:
• Vậy làm sao để nhận ra sai lầm khách quan trong những ngụy biện ấy, thưa thầy?

Socrates gật gù, kể thêm một ví dụ:
• Giả sử hai người cùng chui vào sửa ống khói. Khi ra ngoài, một người sạch sẽ, một người lấm lem bẩn thỉu. Các em nghĩ ai sẽ đi tắm trước?

Đám đệ tử đồng thanh:
• Là người bẩn thỉu!

Socrates lại nói:
• Sai. Người sạch sẽ nhìn thấy người kia lấm lem, sẽ nghĩ rằng mình cũng bẩn mà đi tắm. Còn người bẩn thỉu nhìn thấy người kia sạch sẽ, lại nghĩ rằng mình cũng sạch mà không cần tắm.

Lũ học trò reo lên:
• Vậy là người sạch sẽ sẽ tắm trước!

Socrates lắc đầu:
• Không đúng. Hai người cùng chui từ một cái ống khói ra, làm sao có chuyện một người sạch, một người bẩn được? Đây chính là thứ lập luận đi ngược với sự thật, là một loại ngụy biện.

Cuối cùng, Socrates nhìn các đệ tử, giọng trầm ngâm:
• Người giỏi nói không bằng người biết lắng nghe. Ngụy biện có thể hiệu quả trong một khoảnh khắc, nhưng chẳng bao giờ bền vững. Xảo trá không bằng chân thành, và nghìn mưu mẹo cũng chẳng sánh được với sống đúng đạo làm người.

Gã Khờ lụm được câu chuyện này, đọc mà thấy lòng mình sáng ra đôi chút. Trong thời đại mà người ta thích chứng minh mình “đúng” bằng mọi giá, thì những bài học của Socrates lại nhắc Gã Khờ rằng đôi khi, sự thật chỉ đến khi mình đủ kiên nhẫn để lắng nghe và suy xét thấu đáo.

- Còn bạn đang nghĩ gì ?
 

Nguồn bài: Nguyễn Quốc Chính

0 0 1,133 0.0
Đánh giá của bạn
1+
2+
3+
4+
5+
6+
7+
8+
9+
10+

Bình Luận

Đăng nhập để bình luận cho bài viết

Có thể bạn quan tâm

MƯỢN HOA DÂNG PHẬT
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
613 08:33, 05/07/2021
1 0 18,736 10.0
MƯỢN HOA DÂNG PHẬT
Thành ngữ ‘Mượn hoa dâng Phật’ và truyền thuyết xa xưa

Hiện nay, chúng ta thường hiểu câu thành ngữ: “Mượn hoa dâng Phật” là dùng thứ của người khác để đem tặng, tặng không xuất phát từ cái tâm, ý nghĩa gần giống với câu “Của người phúc ta”. Cách hiểu này thực ra hoàn toàn trái ...
4 câu nói giúp người Do Thái “lội ngược dòng” ngoạn mục từ tay trắng trở nên giàu có
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
601 11:52, 03/07/2021
0 0 20,090 0.0
4 câu nói giúp người Do Thái “lội ngược dòng” ngoạn mục từ tay trắng trở nên giàu có
Sưu tầm: Team Uống Trà Thôi

Người Do Thái dù xuất thân nghèo hèn hay giàu sang thì đều có thể thành công rực rỡ, nguyên do là nhờ họ thấm thía 4 câu nói này. Có thể hiện tại bạn chưa giàu lắm, nhưng hãy tin vào chính mình, ...
Cổ nhân dạy: Tha thứ là một loại trí tuệ cần tu dưỡng, cũng là cách tạo phúc báo cho mình
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
599 11:28, 03/07/2021
0 0 17,245 0.0
Tha thứ là một loại trí tuệ cần tu dưỡng
Team Uống Trà Thôi sưu tầm

Cổ nhân chỉ dạy: Làm người nên học cách tha thứ cho lỗi lầm của người khác. Sự tha thứ không chỉ cải thiện đạo đức của bản thân mà còn cảm hóa người khác, giúp họ trở nên lương thiện hơn.

Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử thuyết: Người ...
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
598 11:17, 03/07/2021
0 0 17,467 0.0
"Định luật con cua" hàm chứa triết lý đáng suy ngẫm
Uống Trà Thôi sưu tầm.

Nếu bạn đã từng đi mò cua, bắt ốc sẽ nhận ra rằng, nếu như bỏ một con cua vào trong giỏ tre, thì cần phải đậy nắp giỏ lại, nếu không con cua sẽ bò ra ngoài.

Tuy nhiên, sau khi bạn câu được thêm mấy con cho vào trong giỏ, thì không ...
Chọn mua 1 quả lê xấu mã và bài học đắt giá về cuộc đời của bà mẹ người Do Thái có 3 con là tỷ phú
Team Uống Trà Thôi TRUYỆN TÍCH CỰC & SUY NGẪM
597 11:04, 03/07/2021
1 0 17,324 0.0
Chọn mua 1 quả lê xấu mã và bài học đắt giá về cuộc đời của bà mẹ người Do Thái có 3 con là tỷ phú
Các bà mẹ người Do Thái luôn lồng ghép những bài học đắt giá về cuộc đời để dạy con bất cứ khi nào có thể, chẳng hạn như câu chuyện về quả lê xấu mã.

Người Do Thái có câu nói rằng: "Cuộc sống ...
GIỚI THIỆU CÁC TRÀ QUÁN
Giúp Uống Trà Thôi tốt hơn mỗi ngày
×
Uống Trà Thôi
Chỉ 30s tải app cực nhẹ và trải nghiệm!