Bình an và hạnh phúc không đến từ việc có được mọi thứ,
mà từ việc ta hiểu rõ: chẳng có gì là của mình mãi mãi.
Câu chuyện chiêm nghiệm về cuộc sống
Có một buổi chiều, tôi ngồi ở một quán cà phê nhỏ bên góc chợ. Bàn bên cạnh là hai người phụ nữ trung niên, đang nói chuyện về đứa con trai của một chị trong đó. Chị nói bằng giọng đầy ngậm ngùi:
– “Tao nuôi nó từ nhỏ tới lớn, vậy mà lấy vợ xong, nó nghe lời người ta. Hồi đó nó bệnh, tao thức đêm lo từng li từng tí, giờ nuôi đủ lông đủ cánh rồi, nó đi cung phụng cha mẹ vợ nó. gặp mày mày có tức không?.”
Tôi nghe mà chạnh lòng. Không phải vì câu chuyện đặc biệt, mà vì nó quen lắm. Mỗi ngóc ngách xã hội này, ta đều dễ dàng bắt gặp những mối quan hệ như vậy, nơi tình thương bị trộn lẫn với kỳ vọng, nơi yêu thương biến thành ràng buộc, nơi “tôi đã cho anh rất nhiều, nên anh phải ở lại với tôi”.
Chúng ta cứ tưởng những điều đó là của mình, con cái, người thân, tình cảm, danh tiếng, tài sản…Vv. Nhưng rồi đến một lúc, tất cả cũng rời đi. Và lúc ấy, ta mới ngỡ ngàng: “Ủa, hóa ra mình không có sở hữu gì hết.”
Có một cô bạn của tôi, rất yêu chồng. Cô làm mọi thứ vì chồng con, đến mức gần như quên mình. Cô từng nói: “Em chỉ cần gia đình này còn đầy đủ là em hạnh phúc rồi.”
Rồi một ngày, người chồng thay đổi. Lặng lẽ, dứt khoát ra đi. Không có phản bội rùm beng, không có sóng to gió lớn, chỉ là… người ta không còn thương mình nữa.
Cô bạn tôi sụp đổ. Không phải chỉ vì tình yêu mất đi, mà vì cô đã đặt toàn bộ bản thân mình lên đó. Cô nghĩ gia đình là của cô. Chồng là của cô. Con cái, mái ấm, vai trò người vợ, đều là “mình phải giữ lấy”.
Mà cô không biết, những thứ đó không phải là “của mình” theo cái nghĩa sở hữu trọn đời. Nó là duyên, đến thì mình quý, đi thì mình tiễn, mà lòng không trách.
Trong đời sống xã hội, có biết bao nhiêu điều mà ta vẫn lầm tưởng là của mình:
– Một chức vụ mình vừa leo lên được, nhưng chỉ một lời đồn cũng đủ khiến người khác nhìn mình khác đi.
– Một người bạn tưởng thân thiết, nhưng khi lợi ích không còn chung, họ quay lưng nhẹ tênh.
– Một thân thể khỏe mạnh, hôm nay còn đi đây đi đó, mai đã nằm viện, ngó lên trần nhà mà không biết vì sao.
Chúng ta cứ bám chặt vào những điều đó, cứ như là buông ra sẽ mất hết. Rồi ta đau, ta oán, ta trách đời sao bất công.
Nhưng kỳ thực, đời không bất công. Chỉ là ta không hiểu đời.
Phật từng dạy, đại ý là: Vô minh là không thấy rõ bản chất của đời sống.
Mà bản chất thì rất đơn giản: Không có gì thật sự là của mình.
Cái gì đến, mình quý. Cái gì đi, mình tiễn. Không níu. Không kéo. Không gọi đó là “của tôi“.
Ngay cả thân này, cũng chỉ là tạm mượn.
Một ngày nào đó, cũng phải trả lại, không ai giữ được lâu hơn người khác.
Thế nhưng điều ấy không có nghĩa là sống thờ ơ, sống hững hờ, sống buông xuôi. Ngược lại, khi biết mọi thứ không phải của mình, ta sẽ yêu thương nhiều hơn, nhưng là yêu thương không ràng buộc.
Ta sẽ làm hết lòng, nhưng không đòi hỏi phải được ghi công. Ta sẽ giữ gìn, nhưng nếu phải rời xa, ta cũng mỉm cười, nhẹ nhàng, buông xuống. Như một người biết trân quý mùa hoa. Khi hoa nở, họ ngắm. Khi hoa tàn, họ không oán trách, vì họ biết rằng, được ngắm hoa đã là may mắn lắm rồi.
Trong từng con hẻm, từng mái nhà, từng câu chuyện gia đình, ta thấy biết bao nỗi khổ sinh ra từ việc, xem những thứ không phải của mình là của mình.
Có người đau vì con cái không sống theo ý mình.
Có người khổ vì người yêu không còn bên cạnh.
Có người sống héo hon vì mất danh, mất chức, mất thể diện.
Có người ôm hận cả đời vì một người bạn cũ “phản bội”.
Tất cả chỉ vì một điều: Ta đã nhận nhầm.
Nếu bạn đọc đến đây, tôi mong bạn thử ngồi lại, chậm rãi nghĩ về những điều mình đang nắm rất chặt trong tay. Rồi tự hỏi: Nếu ngày mai chúng biến mất, tôi có còn là tôi không?
Nếu câu trả lời là “còn”, thì bạn đã bắt đầu thấy ánh sáng rồi đó.
Bởi vì bình an và hạnh phúc không đến từ việc có được mọi thứ, mà từ việc ta hiểu rõ: chẳng có gì là của mình mãi mãi.
Và chính sự thấu hiểu đó, mới là tài sản thật sự của đời ta.
Nguyên Tác An Hậu
