Lời nói: Một hành trình khám phá đầy bất ngờ
Nếu ai đó hỏi, điều gì là thứ luôn hiện diện trong cuộc sống mà chúng ta ít khi để tâm đúng mức? Có thể bạn sẽ nghĩ đến hơi thở, ánh nhìn… nhưng còn một điều khác, rất gần gũi đó là lời nói.
Thật vậy, lời nói đi theo ta từ khi còn bé bập bẹ cho đến khi trưởng thành, và tiếp tục đồng hành mỗi ngày. Ta nói để giao tiếp, để chia sẻ, để tranh luận, để thương yêu… nhưng đã bao giờ bạn dừng lại và thật sự khám phá lời nói của chính mình?
Hãy thử bắt đầu từ một buổi sáng tưởng như rất bình thường
Sáng hôm đó, tôi đang vội chuẩn bị đi làm. Còn đúng 30 phút nữa là đến giờ họp đầu tuần thì con trai 6 tuổi làm đổ ly sữa xuống sàn nhà. Sữa văng tung tóe, làm ướt hết tài liệu tôi vừa in ra.
Tôi gần như hét lên: “Con có thể cẩn thận hơn được không?!” Nhưng ngay lúc đó, tôi nhìn thấy ánh mắt bé lo lắng, tròn xoe. Tay bé run run cầm chiếc khăn giấy nhỏ, lúng túng lau dọn.
Tôi thở dài, hạ giọng nói: “Không sao đâu, mẹ con mình lau sạch là được.” Và bỗng nhiên, buổi sáng căng thẳng ấy trở nên bình yên hơn rất nhiều.
Tại sao chỉ một câu nói nhẹ nhàng lại có thể thay đổi không khí đến vậy? Chúng ta vẫn thường nghĩ lời nói chỉ đơn thuần để truyền tải thông tin, nhưng thật ra lời nói còn truyền cảm xúc. Nó có thể là viên đá làm gợn sóng, hoặc giọt mật làm dịu đi một ngày căng thẳng.
Bạn có để ý không? Những cuộc cãi vã lớn không thường bắt đầu từ chuyện lớn lao, mà từ những câu nói nhỏ, sai thời điểm, sai cách hoặc thiếu đi sự đồng cảm.
Những cuộc cãi vã lớn không thường bắt đầu từ chuyện lớn lao, mà từ những câu nói nhỏ, sai thời điểm, sai cách hoặc thiếu đi sự đồng cảm.
Nhiều lúc chúng ta nói như một phản xạ, thấy sai là nói, thấy giận là xả cơn giận ra. Nhưng bạn có biết, im lặng đôi khi còn khó hơn la hét? Không phải vì ta không biết nói, mà vì ta đang chiến đấu với bản năng muốn “thắng”, muốn “dằn mặt” người khác.
Sau cơn giận qua đi, thường chúng ta còn lại sự day dứt: “Mình có thể đã nói khác đi.” “Giá như mình bình tĩnh hơn lúc đó.”
Ái ngữ không phải là những lời nói ngọt ngào giả tạo hay kiểu dỗ dành. Ái ngữ là lựa chọn của người biết mình đang giận nhưng vẫn chọn lời nói không làm tổn thương người khác. Là biết người kia sai nhưng nói sao để họ không mất mặt, là khi mình đúng nhưng không dùng lời nói làm vũ khí.
Ái ngữ không phải là sự yếu đuối mà là bản lĩnh lớn lao, bản lĩnh để dừng lại và nhìn người kia bằng ánh mắt yêu thương thay vì như một đối thủ cần chiến thắng.
Trong cuộc sống hàng ngày, thay vì nói: “Mẹ lúc nào cũng nói đi nói lại hoài!” Bạn có thể thử: “Mẹ lo cho con nên mới nhắc nhiều, con hiểu mà.”
Thay vì quát con: “Con hư quá, làm mẹ tức chết!” Hãy thử: “Mẹ buồn vì con làm vậy, mình cùng sửa nhé.”
Thay vì lạnh lùng với người yêu: “Tùy anh, làm gì cũng được.” Có thể nói: “Em hơi buồn, mình cùng ngồi lại nói chuyện được không?”
Những lời này không làm ai yếu đi mà mở ra không gian để người kia được là chính mình không phòng thủ, không sợ hãi.
Chúng ta thường nói “nuôi con bằng sữa mẹ”, “nuôi gia đình bằng cơm áo”, nhưng quên mất rằng ta cũng đang nuôi nhau mỗi ngày bằng lời nói.
Một câu nói dịu dàng có thể giúp người khác vượt qua một ngày tồi tệ. Một lời động viên là ngọn đèn sáng giữa những ngày khó khăn. Một lời xin lỗi đúng lúc có thể cứu vãn cả một mối quan hệ đang rạn nứt.
Lần gần nhất bạn làm ai đó tổn thương là do cố ý, hay chỉ vì bạn quên dừng lại trước khi nói?
Nếu hôm nay bạn bắt đầu lại bằng một câu nói tử tế hơn, một lời xin lỗi chân thành hơn, hay gọi tên người kia bằng sự thương yêu, có thể bình an sẽ bắt đầu nảy mầm ngay lúc đó.
Bạn nghĩ sao về hành trình tu tập lời nói này? Có câu chuyện nhỏ nào trong cuộc sống khiến bạn nhận ra sức mạnh của lời nói? Biết đâu, từ chính nơi đó, bạn lại tìm thấy con đường trở về sự nhẹ nhàng trong tâm hồn.
Tú Uyên biên tập
