Kinh Dịch có câu: “Tích thiện chi gia, tất hữu dư khách; tích bất thiện chi gia, tất hữu dư ương”, nghĩa là: “Nhà tích thiện, ắt có dư phúc lành; nhà tích bất thiện, ắt có thừa tai ương”. Con người sống ở đời, mỗi một hành động, mỗi một ý nghĩ đều gieo xuống một hạt nhân quả thiện – ác, sớm muộn cũng sẽ trổ hoa kết trái. Dưới đây là hai câu chuyện có thật trong sử sách Trung Hoa, như một lời nhắc nhở về đạo lý muôn đời ấy.
Phúc đức lưu truyền từ lòng thiện của tổ tiên
Thời nhà Minh, có một người tên là Dương Vinh, tổ tiên ông vốn nhiều đời làm nghề chèo đò đưa khách qua sông để sinh sống. Đến đời tằng tổ phụ của ông, có một năm xảy ra trận lũ lớn, nước dâng ngập, cuốn trôi nhà cửa của rất nhiều dân làng. Biết bao người và của cải bị cuốn trôi theo dòng nước.
Lúc ấy, nhiều người lái đò khác chỉ lo tranh nhau vớt đồ vật bị nước cuốn đi, mong kiếm được chút lợi. Chỉ có tằng tổ phụ và tổ phụ của Dương Vinh là không lấy một món gì, một lòng chuyên tâm cứu người gặp nạn. Họ thậm chí còn bị những người khác chế giễu là ngu ngốc.
Thế nhưng, nhà họ Dương đã gieo trồng thiện nhân, tích đức cứu người, nên phúc báo được lưu truyền lại cho con cháu, mở ra một tương lai rạng rỡ. Đến khi cha của Dương Vinh ra đời, gia cảnh dần khá lên, từ nghèo khó trở thành gia đình trung lưu. Khi Dương Vinh sinh ra, ông thi đỗ tiến sĩ khi tuổi còn rất trẻ, rồi làm quan đến chức Đại học sĩ – chức vị cao nhất trong triều.
Đến đời chắt của Dương Vinh, tên là Dương Đán, chức quan còn cao hơn nữa, làm đến Tổng đốc Lưỡng Quảng, Thượng thư bộ Lại. Một hạt giống thiện lành, được vun trồng từ lòng nhân của đời trước, đã kết thành phúc lớn cho nhiều đời sau.
Một ý niệm xấu cũng khó thoát khỏi pháp nhãn của Trời
Tại Ngô Giang, tỉnh Giang Tô, có một người làm nghề nấu rượu, tên là Cố Lão Thiệu. Một ngày nọ, ông phát hiện trong chum rượu có một con rắn đỏ độc chết bên trong. Ông hiểu rằng rượu đã bị nhiễm độc, nếu có người uống phải sẽ gặp họa.
Thế nhưng, vì tham tiếc tiền, ông không đổ bỏ rượu, mà giữ lại, tính sau này sẽ mang ra bán. Đến một hôm, khi ông chuẩn bị đem rượu độc đi bán, bỗng nhiên trời nổ vang một tiếng sấm dữ, sét đánh trúng kho rượu, toàn bộ chum rượu đều bị đánh vỡ nát, không còn lại một giọt nào.
Cố Lão Thiệu bàng hoàng hối hận, nhận ra rằng vì lòng tham của mình mà suýt nữa gây họa cho người khác. Giữa chốn đông người, việc chum rượu bị sét đánh chính là lời cảnh tỉnh của Trời. Rượu độc chưa kịp bán đi, là để ông có cơ hội tỉnh ngộ mà sửa mình.
Điều đó cũng cho thấy: Mọi ý nghĩ trong tâm con người dù là nhỏ nhất, Trời đều đã biết rõ. Cho dù việc xấu chưa làm, chỉ cần khởi một niệm bất nhân, thì cũng chẳng thể thoát khỏi pháp nhãn của Thần linh.
Khai Tâm biên dịch
