Khi 2 triệu du khách mỗi năm ngước nhìn khuôn mặt Chúa Giêsu ở Rio de Janeiro, họ không hề biết rằng mình đang chiêm ngưỡng tác phẩm của một nhà điêu khắc người Romania - người đã qua đời vì ngã từ cây đoạn khi hái hoa.
Trên đỉnh núi Corcovado, cao 700 mét so với thành phố Rio de Janeiro, là bức tượng nổi tiếng nhất thế giới. Cristo Redentor - Chúa Kitô Cứu Thế. Cao 30 mét. Sải tay 28 mét. Nặng 1.145 tấn bê tông cốt thép. Riêng phần đầu nặng 30 tấn, mỗi bàn tay nặng 8 tấn.
Đây là một trong Bảy Kỳ Quan Thế Giới Hiện Đại.
Và khuôn mặt của Chúa Giêsu đó được tạc bởi một người Romania mà chính người dân Romania cũng không ai biết đến.
THIÊN TÀI BỊ LÃNG QUÊN
Gheorghe Leonida sinh năm 1892 tại Galați, là con thứ mười trong số 11 anh chị em của gia đình Leonida. Một gia đình phi thường đến mức khó tin.
Anh trai ông - Dimitrie Leonida - là kỹ sư năng lượng sáng lập Bảo tàng Kỹ thuật Bucharest và thiết kế tuyến tàu điện ngầm đầu tiên của thủ đô.
Chị gái ông - Elisa Leonida Zamfirescu - là người phụ nữ đầu tiên trên thế giới đạt bằng kỹ sư.
Một người chị khác là bác sĩ nhãn khoa đầu tiên ứng dụng dòng điện để điều trị đục thủy tinh thể. Người anh khác trở thành tướng quân, Trưởng ban Tác chiến thuộc Bộ Tổng tham mưu.
Trong một gia đình toàn kỹ sư và nhà khoa học, Gheorghe chọn nghệ thuật.
Ông học điêu khắc tại Học viện Mỹ thuật Bucharest. Tham chiến trong Thế chiến I. Sau đó sang Italy rồi Paris, giành giải thưởng lớn tại Rome với tác phẩm “Reveil” và tại Paris với “Le Diable”.
Tên tuổi ông gắn liền với một điều mà cả châu Âu công nhận: không ai tạc khuôn mặt người đẹp như Gheorghe Leonida !!!
NHIỆM VỤ CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI
Năm 1925, ông chuyển đến Paris. Đúng lúc nhà điêu khắc lừng danh Paul Landowski vừa nhận được đơn đặt hàng tham vọng nhất trong lịch sử nghệ thuật:
- Tạc bức tượng Cristo Redentor cho Rio de Janeiro.
Landowski cần người giỏi nhất châu Âu để tạc khuôn mặt quan trọng nhất trong lịch sử điêu khắc tượng đài.
Ông chọn Leonida!
Nhiệm vụ không hề đơn giản. Khuôn mặt Chúa Giêsu phải đồng thời toát lên sự uy nghiêm thần thánh, dịu dàng, đau khổ, yêu thương và che chở tất cả trong một biểu cảm duy nhất.
Tất cả phải nhìn thấy được từ hàng trăm mét.
Tất cả được tạc trên phần đầu cao 3,75 mét.
Suốt 5 năm, từ 1926 đến 1931, Leonida tỉ mỉ hoàn thiện kiệt tác trong xưởng điêu khắc ở Paris.
Ngày 12/10/1931, tượng được khánh thành trên núi Corcovado. Và khuôn mặt nhìn xuống cả thành phố Rio là khuôn mặt do một người con xứ Galați tạo ra.
BỊ XOÁ KHỎI LỊCH SỬ
Trở về Romania, Leonida được phong là nhà điêu khắc của Hoàng gia, được Hoàng hậu Maria yêu mến đặc biệt. Những tác phẩm của ông vẫn còn hiện diện tại Lâu đài Bran và Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia.
Nhưng chính mối liên hệ với chế độ quân chủ đã khiến ông bị xóa khỏi ký ức tập thể.
Sau khi chế độ cộng sản lên nắm quyền, tên Gheorghe Leonida bị gạch khỏi sách giáo khoa mỹ thuật.
Tác phẩm của ông bị cất giấu.
Một nhà điêu khắc của các vị vua không có chỗ trong nước Romania cộng sản.
Nhà phê bình nghệ thuật Pavel Șușară xác nhận: “Ngay cả trong các bảo tàng, bạn cũng hiếm khi bắt gặp tác phẩm của Gheorghe Leonida. Điều đó biến ông thành một nhân vật bí ẩn của nghệ thuật.”
CÁI KẾT PHI LÝ ĐẾN ĐAU LÒNG
Mùa xuân năm 1942, trên phố Salcâmilor số 9 tại Bucharest, một người chị nhờ ông hái hoa cây đoạn - cây to và đẹp ngay cổng sân nhà.
Leonida có linh cảm xấu. Ông bước đi với lòng nặng trĩu, thoáng sợ hãi. Rồi ông tự cười nhạo bản thân và leo lên.
Một cành gãy! Ông ngã xuống!
Ông sống thêm hai, ba ngày rồi ra đi. Hưởng dương 49 tuổi.
Người tạc ra khuôn mặt nổi tiếng nhất thế giới đã mất vì ngã từ một cái cây khi đang hái hoa.
Hôm nay, trên Wikipedia tiếng Anh, mục về Cristo Redentor có đúng một câu:
“Romanian sculptor Gheorghe Leonida sculpted the face.”
Tạm dịch: "Khuôn mặt của bức tượng do nhà điêu khắc người Romania Gheorghe Leonida thực hiện.”
Một câu! Chỉ vậy thôi!
Ở Brazil, bức tượng được thắp sáng mỗi khi đội tuyển quốc gia thi đấu. 2 triệu du khách mỗi năm chụp ảnh khuôn mặt đó.
Không ai biết họ đang nhìn vào công trình của một người Romania từ Galați - người đã ra đi khi đang hái hoa.
Và có lẽ đó là câu chuyện “chất Romania” nhất có thể...
Tạo ra thứ cả thế giới chiêm ngưỡng, rồi bị chính quê hương lãng quên.
Team Uống Trà Thôi sưu tầm
