Trong cuộc đời làm nghề thi hành án, có những hồ sơ chỉ cần ký tên đóng dấu là xong, nhưng cũng có những vụ việc người cán bộ phải thức trắng đêm, trăn trở tìm giải pháp giữa một bên là sự nghiêm minh của pháp luật, một bên là mồ hôi nước mắt của người dân.
Câu chuyện "Thần đèn dời nhà" tại thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ, nay thuộc TPHCM, là một minh chứng cho sự sáng tạo và hạnh phúc nghề nghiệp của những người làm công tác thi hành án dân sự.
Vụ việc bắt nguồn từ một sự nhầm lẫn hy hữu: Vợ chồng ông T.V.P (cư trú ở Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) đã xây dựng căn nhà 2 tầng vô cùng kiên cố, trị giá hơn 3 tỷ đồng, nhưng lại đặt nhầm lên thửa đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông T.V.N (cư trú ở Bà Rịa-Vũng Tàu cũ).
Hai bên không đạt được thỏa thuận hòa giải nên tòa án tuyên chủ ngôi nhà phải tháo dỡ căn nhà, trả lại đất cho người có quyền sử dụng đất hợp pháp.
Khi tiếp nhận hồ sơ, anh Ngô Đình Hoàng, Trưởng phòng Thi hành án dân sự khu vực 12-TPHCM và các cộng sự không khỏi băn khoăn.
Nhìn căn nhà khang trang, tâm huyết cả đời của một gia đình đã ở ổn định 7-8 năm, nếu cưỡng chế đập bỏ theo đúng quy định thì quá xót xa và lãng phí.
Nhưng nếu không làm, sẽ ảnh hưởng quyền lợi của người được thi hành án.
“Trong đầu tôi lúc đó tuyệt nhiên không nghĩ đến việc cưỡng chế đập nhà. Trách nhiệm của mình là phải bảo vệ quyền lợi các bên, nhưng cũng phải giữ lại tài sản cho dân", anh Hoàng nhớ lại.
Phương án ban đầu, cơ quan thi hành án nhiều lần vận động, thuyết phục hai bên thương lượng theo hướng hoán đổi đất, thậm chí bù tiền nhưng đều không thành.
Phía người được thi hành án kiên quyết giữ quan điểm phải nhận lại đúng thửa đất của mình bởi cho rằng khu đất có yếu tố phong thủy nên không đồng ý đổi đất hay nhận tiền bồi thường.
"Tôi không cần tiền, tôi chỉ cần đúng mảnh đất này...". Cuộc thương lượng tưởng chừng đi vào ngõ cụt.
Sau nhiều ngày trăn trở, anh Hoàng chợt nghĩ đến giải pháp di dời nhà của các "Thần đèn" miền Tây và một ý tưởng táo bạo nhưng đầy rủi ro: Làm sao để di chuyển một khối bê tông 2 tầng sang thửa đất bên cạnh mà không nứt vỡ? Chi phí ai chịu? An toàn ra sao?...
Tuy nhiên, bằng sự kiên trì, quyết tâm, anh Hoàng và các anh em chấp hành viên đã đi lại 5-6 lần, thuyết phục người được thi hành án thay đổi tư tưởng.
Cuối cùng, một thỏa thuận "có một không hai" đã ra đời: Người được thi hành án tự nguyện hỗ trợ 500 triệu đồng. Trong đó, 300 triệu đồng chi phí thuê "Thần đèn" di dời nhà và 200 triệu đồng để hoàn thiện, gia cố căn nhà sau di dời.
Quá trình di dời kéo dài nhiều ngày. Mỗi buổi sáng, anh Hoàng đều có mặt tại hiện trường để giám sát. Từng chiếc kích thủy lực, từng con lăn nhích từng centimet khối bê tông khổng lồ trong sự nín thở của tất cả mọi người.
Anh Hoàng chia sẻ: "Lúc đó trách nhiệm nặng nề lắm. Nếu xảy ra sự cố sập nhà hay ảnh hưởng tính mạng thì sáng kiến của mình sẽ thành thảm họa. Nhưng chúng tôi không bỏ cuộc, anh em túc trực liên tục để góp ý, làm sao để bảo đảm an toàn tuyệt đối".
Khi căn nhà cập bến thửa đất mới an toàn, khang trang và vững chãi hơn, hai gia đình vốn từng căng thẳng gay gắt đã vui vẻ bắt tay nhau.
Đối với những người cán bộ thi hành án, khoảnh khắc đó quý giá hơn bất kỳ bản báo cáo thành tích nào.
"Hạnh phúc nghề nghiệp dâng trào như một luồng điện chạy trong người. Đó là niềm vui khi mình bảo vệ được quyền lợi các bên bằng sự nhân văn", anh Hoàng xúc động nói.
Vụ việc "Thần đèn dời nhà" không chỉ giải quyết được một bản án khó mà còn trở thành điểm sáng giúp Chi bộ Phú Mỹ đạt danh hiệu "Xuất sắc" trong đợt thi đua năm 2024.
Nhưng với những người làm công tác thi hành án dân sự, phần thưởng lớn nhất vẫn là tìm được cách giải quyết nhân văn cho một bản án khó, để sau cùng không ai bị đẩy vào cảnh mất trắng sau tranh chấp.
Câu chuyện này đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ:
Thi hành án không chỉ là dùng vũ lực hay cưỡng chế.
Đỉnh cao của nghề này chính là vận động, thuyết phục và dùng cái "tâm" để giải quyết cái "tình", để pháp luật không chỉ được thực thi trên giấy tờ mà còn thực sự đi vào lòng dân.
DIỆU ANH
