Có những người từng đứng trên đỉnh cao của cuộc đời. Tiền bạc đầy nhà, công việc thuận lợi, ra ngoài có người nể trọng, đi đến đâu cũng được đón tiếp. Thế nhưng chỉ sau vài năm, mọi thứ thay đổi nhanh đến mức chính họ cũng không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Tài sản hao hụt, các mối quan hệ dần rời xa, công việc liên tiếp gặp trở ngại. Nhiều người cho rằng đó là vận xui. Thực tế, trong cuộc sống có một thứ âm thầm quyết định độ bền của tài lộc, đó là phước.
Tiền có thể kiếm được bằng năng lực. Địa vị có thể đạt được bằng sự cố gắng. Nhưng để giữ được những điều ấy lâu dài lại cần đến phước đức. Người đời thường chăm chăm học cách làm giàu, học cách đầu tư, học cách kiếm tiền thật nhanh. Ít ai dành thời gian học cách bồi đắp phước lành cho chính mình. Đến khi mất đi mới ngỡ ngàng vì sao bản thân đã rất giỏi vẫn không giữ nổi những gì từng có.
Quan sát cuộc sống sẽ thấy có những người không quá xuất sắc nhưng đường đời tương đối êm đềm. Gặp khó khăn thường có người giúp đỡ. Làm ăn thất bại vẫn có cơ hội đứng lên. Sai một lần vẫn còn đường sửa lại. Đó không hẳn là may mắn. Đó là phần phước đã tích lũy từ cách sống, cách đối nhân xử thế và những điều thiện lành họ âm thầm gieo xuống trong nhiều năm.
Ngược lại, cũng có người rất thông minh, rất nhanh nhạy, kiếm tiền giỏi hơn người khác. Thế nhưng càng thành công lại càng trở nên kiêu ngạo. Có tiền liền xem thường người nghèo. Có quyền lực liền chèn ép người yếu thế. Vì lợi ích cá nhân sẵn sàng làm tổn thương người khác. Họ tưởng rằng tiền bạc là sức mạnh lớn nhất. Đến một ngày biến cố xuất hiện, mới phát hiện tiền không mua được sự bình an, không mua được lòng người, cũng không mua được cơ hội quay lại từ đầu.
Nhiều người nghĩ phước là điều xa vời. Thực ra phước nằm trong từng việc nhỏ mỗi ngày. Một lời nói tử tế lúc người khác khó khăn. Một lần giúp đỡ không cần báo đáp. Một sự bao dung khi bản thân có quyền trả đũa. Một lần giữ chữ tín dù bản thân chịu thiệt. Những điều ấy nhìn qua chẳng mang lại lợi ích trước mắt, nhưng lại âm thầm tích góp cho cuộc đời một nền móng rất vững chắc.
Có những đồng tiền kiếm được khiến người ta ngủ ngon. Có những đồng tiền kiếm được khiến người ta thấp thỏm lo âu. Khác biệt nằm ở cách tạo ra nó. Tiền bạc sạch sẽ luôn mang đến cảm giác an tâm. Tiền bạc đổi bằng sự gian dối thường kéo theo những nỗi bất an không tên. Bên ngoài có thể vẫn cười nói bình thường, bên trong luôn sống trong trạng thái đề phòng và sợ hãi.
Người từng trải đều hiểu một điều. Cuộc đời không lấy đi của ai thứ gì vô cớ. Khi một người liên tục nhận được cơ hội, liên tục gặp được quý nhân, liên tục vượt qua những cửa ải tưởng như không thể, phía sau thường là phần phước đang nâng đỡ. Khi một người liên tục đánh mất những gì mình có, dù đã rất cố gắng níu giữ, đôi khi vấn đề không nằm ở tài năng hay sự chăm chỉ. Gốc rễ nằm ở chỗ nguồn phước đã cạn dần mà bản thân không hề nhận ra.
Thế nên có những người càng giàu càng khiêm tốn. Họ hiểu rằng hôm nay mình có được vị trí này không hoàn toàn nhờ năng lực cá nhân. Trong đó còn có sự giúp đỡ của biết bao người, có sự nâng đỡ của gia đình, có những cơ hội đến đúng lúc, có những lần thoát khỏi tai họa trong gang tấc. Hiểu được điều đó nên họ biết trân trọng, biết sẻ chia và biết giữ gìn phước báu cho chính mình.
Đời người có một quy luật rất đáng để suy ngẫm. Cái gì đến quá nhanh thường cũng dễ mất đi rất nhanh. Chỉ những thứ được xây dựng trên nền tảng của đạo đức, nhân nghĩa và lòng tử tế mới có thể tồn tại lâu dài. Nhà cao đến đâu cũng cần móng vững. Tài sản lớn đến đâu cũng cần phước đức nâng đỡ. Khi nền móng nứt vỡ, vẻ hào nhoáng bên trên sớm muộn cũng lung lay.
Có người dành cả đời để tích lũy tiền bạc nhưng quên tích lũy phước lành. Có người bận kiếm thật nhiều nhưng quên sống tử tế với những người bên cạnh. Có người thắng trong chuyện làm ăn nhưng lại thua trong cách làm người. Đến tuổi xế chiều nhìn quanh mới thấy tiền còn đó nhưng lòng người đã rời xa. Nhà cửa còn đó nhưng không khí gia đình lạnh lẽo. Thành công còn đó nhưng niềm vui chẳng còn bao nhiêu.
Phước không phải thứ có thể nhìn thấy bằng mắt. Nó hiện diện qua những lúc hoạn nạn vẫn còn người bên cạnh. Qua những lần tưởng chừng bế tắc vẫn xuất hiện lối đi. Qua những biến cố lớn vẫn giữ được sự bình an trong tâm hồn. Nhiều thứ trên đời có thể tính bằng tiền. Riêng phước đức thì không.
Người khôn ngoan luôn hiểu rằng kiếm tiền là việc cần làm, nhưng giữ tâm thiện lương còn quan trọng hơn. Thành công là điều đáng quý, nhưng nhân cách mới là thứ quyết định một người đi được bao xa. Bởi tài lộc giống như nước trong hồ. Múc ra mãi rồi cũng cạn. Phước đức giống như mạch nguồn dưới lòng đất. Nguồn còn thì nước còn. Nguồn cạn thì hồ lớn đến đâu cũng chỉ còn đáy khô.
Phước dày thì đường đời rộng mở. Phước mỏng thì tài sản lớn đến mấy cũng khó bền lâu. Người hiểu được điều này sẽ không chỉ chăm lo cho túi tiền của mình, họ còn chăm lo cho cách sống, cách nghĩ và cách đối đãi với cuộc đời. Bởi có những thứ mất đi còn kiếm lại được. Riêng phước đức một khi hao tổn quá nhiều, cái giá phải trả thường lớn hơn rất nhiều so với những gì mắt thường nhìn thấy.
Phạm Nhật Minh
