Ấm “Ngư Hóa Long”
Hay còn gọi là “Long ấm”, “Ngư Long ấm”, “Ngư Long hí lãng”, hàm ý cá vượt long môn, thăng tiến hiển đạt, thẳng bước mây xanh.
Xét về nguồn gốc, trong Dương tiện minh hồ hệ của Chu Cao Khởi khi mô tả về Trần Trọng Mỹ (danh thủ thời Minh) có ghi về ấm khắc “rồng đùa sóng biến, giơ vuốt, lộ mắt”. Đây được xem như ghi chép sớm nhất về dáng ấm này, tuy nhiên truyển thế chưa ai chứng kiến.
Sau này, qua sự tinh chỉnh tỉ mỉ của Thiệu Đại Hanh, dáng ấm này mới trở thành kinh điển và được lưu truyền rộng rãi. Tiếp đó, Hoàng Ngọc Lân đưa nó lên tới đỉnh cao cả về tạo hình lẫn khí vận nghệ thuật.
Đặc điểm tạo hình cơ bản:
• Sự đồng nhất: Các họa tiết gồm cá, rồng, mây, sóng hòa làm một thể nhất quán với thân ấm.
• Thân ấm: Có dáng tròn, được cấu thành từ 6 cánh hoa văn mây nước. Bên trên đắp phù điêu: một bên là cá chép nhả ngọc giữa sóng biển, bên còn lại là đầu rồng nhô ra khỏi sóng nước nhả một viên bảo cầu.
• Nắp ấm: phủ họa tiết sóng biển.
• Núm ấm: Đầu rồng bên trong núm ấm được tạc theo lối điêu khắc khối tròn, đặc biệt phần đầu và lưỡi rồng có thể chuyển động, co duỗi linh hoạt.
Khác biệt của hai phiên bản danh gia:
• Thiệu Đại Hanh: Sóng nước được đắp nhiều tầng, nổi khối rõ, phân lớp rành mạch; cá và rồng chỉ nổi phần đầu. Đầu rồng trên núm ngắn và to.
• Hoàng Ngọc Lân: Sóng nước chủ yếu khắc tỉa, không mang cảm giác khối điêu khắc; cá và rồng đều để lộ toàn thân. Đầu rồng trên núm dài và nhỏ hơn.
Hình Ảnh: phiên bản Hoàng Ngọc Lân, Trưng bày tại Bảo tàng gốm Nghi Hưng (di vật văn hoá cấp II quốc gia)
Nguồn: facebook Mai
