Ngày xưa, ba người đi đường gặp mưa lớn nên ghé vào một ngôi miếu hoang trú chân. Ngôi miếu đã cũ nát, mái sập, tượng Phật đổ, nhưng hai dãy hành lang vẫn còn khá nguyên vẹn. Trên tường là hàng trăm bức tranh kỳ lạ, màu sắc tươi sáng, vẽ cảnh những người đàn ông cúi đầu chịu sự ức hiếp của phụ nữ.
Một người địa phương kể rằng ngôi miếu đã bỏ hoang hơn trăm năm. Vị chủ trì đầu tiên có pháp hiệu Không Thượng Nhân. Chính ông đã vẽ những bức tranh ấy sau khi ngôi miếu được dựng xong.
Khi các đệ tử không hiểu, ông chỉ nói: những gì mình vẽ đều là chuyện chính bản thân từng trải qua. Rồi ông chậm rãi kể: “Thật ra, ta đã trải qua ba lần chuyển sinh.”
Ở kiếp đầu tiên, Không Thượng Nhân từng là một vị quan lớn. Ông tự nhận làm quan thanh liêm, chưa từng tham ô một đồng tiền, nhưng lại có một khuyết điểm cả đời không thoát khỏi: mê nữ sắc.
Trong số những người thiếp, có một người được ông đặc biệt sủng ái. Một lần, chỉ vì nghe vài lời nàng nói bên gối, ông phán sai một vụ án, khiến người vô tội chịu oan mà mất mạng. Vì chuyện ấy, ông bị bãi chức.
Trở về quê, ông vẫn chưa tỉnh ngộ. Ông lại nghe lời nàng, nhúng tay vào một vụ kiện và bị người khác làm nhục trước mặt mọi người.
Trong lòng vô cùng căm hận, nhưng chỉ cần người phụ nữ ấy mỉm cười, bao nhiêu giận dữ trong ông lại tan biến.
Cho đến tận khi chết, ông vẫn chưa thể tỉnh ngộ.
Đến kiếp thứ hai, ông trở thành một người đọc sách và đem lòng yêu cô gái nhà hàng xóm. Nàng cũng có tình ý với ông. Hai người ngày ngày trao gửi tình cảm, dần dần vướng sâu vào duyên tình.
Ông chìm đắm trong mối tình ấy đến mức thân thể ngày một suy yếu, cuối cùng mắc bệnh lao phổi, nằm liệt trên giường.
Dù bệnh tình đã nặng, hai người vẫn lén gửi thư cho nhau. Ông cứ nghĩ chỉ cần tình cảm còn đó thì những ngày tháng ấy vẫn có thể tiếp tục.
Nhưng ông đã lầm.
Khi ông còn chưa trút hơi thở cuối cùng, người con gái ấy đã lấy người khác.
Ông mang theo một bụng oán hận, uất ức mà chết.
Đến kiếp thứ ba, ban đầu ông vẫn chưa xuất gia. Khi còn nhỏ, ông theo cha đi khắp nơi. Một lần trên đường, ông gặp một nữ quỷ quấn lấy mình không chịu buông, khiến ông suýt mất mạng.
May mắn thay, ông gặp một vị sư phụ dùng thuốc cứu sống. Không lâu sau, trời nổi sấm sét, một tia sét đánh xuống khiến con yêu nữ ấy chết, trên mặt đất chỉ còn lại một đống xương trắng.
Nhìn cảnh tượng ấy, cuối cùng ông mới thật sự tỉnh ngộ.
Có những chuyện, khi chưa tự mình trải qua, dù người khác khuyên bao nhiêu lần, con người vẫn khó lòng hiểu. Có những ham muốn, khi đang chìm đắm trong đó, người ta chỉ nhìn thấy sự ngọt ngào trước mắt mà không thấy cái giá phải trả về sau.
Sau đó, ông theo vị sư phụ xuất gia, một lòng tu hành suốt ba mươi năm. Trải qua ba kiếp người, ông mới hoàn toàn nhìn thấu tai họa của việc đắm chìm trong sắc đẹp.
Vì vậy, ông đem những gì mình từng trải qua vẽ lên tường để cảnh tỉnh người đời.
Hơn trăm năm, những bức tranh vẫn còn đó
Thế nhưng người đời không chịu nghe lời ông khuyên. Cuối cùng, Không Thượng Nhân cho các đệ tử rời đi, còn mình chống gậy, mang hành lý lặng lẽ rời khỏi ngôi miếu. Không ai biết ông đã đi đâu.
Về sau, những hòa thượng khác muốn tu sửa ngôi miếu. Thấy các bức tranh không may mắn, họ định phá bỏ. Kỳ lạ thay, dù dùng xẻng cào hay cuốc đập, bức tường vẫn cứng như sắt, những bức tranh không để lại nổi một vết.
Hơn một trăm năm trôi qua, qua bao mưa nắng, màu sắc trên tranh vẫn gần như nguyên vẹn.
Nghe xong câu chuyện, ba người đi đường đều im lặng nhìn những bức tranh cũ. Có lẽ câu chuyện ấy đã khiến mỗi người nghĩ đến rất nhiều điều.
Điều sâu xa không chỉ nằm ở một chữ “sắc”
Nhìn lại ba kiếp của Không Thượng Nhân, điều khiến người ta suy ngẫm không chỉ là những chuyện kỳ lạ ông từng trải qua, mà còn là con đường từ mê lầm đến tỉnh ngộ.
Bài học sâu xa của câu chuyện không chỉ nằm ở chữ “sắc”, mà ở cách con người đối diện với chính tâm mình.
Khi tỉnh táo, ta biết điều gì nên làm, điều gì không nên làm. Nhưng một khi quá mê đắm, con người rất dễ đánh mất lý trí, vì một người mà làm điều sai, vì một tình cảm mà tự làm khổ mình, thậm chí vì một ham muốn nhất thời mà gieo xuống những nhân dẫn đến đau khổ về sau.
Một niệm khởi lên, nếu biết soi xét thì có thể buông xuống. Nhưng nếu cứ nuôi dưỡng, nó sẽ dần trở thành chấp trước. Chấp trước lâu ngày lại thành nghiệp, rồi chính nghiệp ấy dẫn con người vào những hoàn cảnh mình không mong muốn.
Bởi vậy, đừng đợi đến khi mất đi mới biết trân trọng, cũng đừng đợi đến khi chịu quả khổ mới muốn quay đầu.
Biết dừng lại trước một việc sai, biết buông xuống trước một ham muốn không đúng đắn, đó đã là một bước rất lớn trên con đường tỉnh thức.
Nhân quả không phải để khiến con người sợ hãi, mà để nhắc mỗi người cẩn trọng với từng suy nghĩ, lời nói và việc mình làm. Sắc đẹp rồi cũng phai, tình cảm rồi cũng đổi thay, tiền tài và danh vọng cuối cùng chẳng thể mang theo.
Thứ còn lại chính là những nhân mình đã gieo và những quả mình phải nhận.
Bởi vậy, sự tỉnh thức quý giá nhất không phải nhìn thấy điều gì huyền bí, mà là ngay trong hiện tại, ta đủ sáng suốt để nhận ra điều gì nên giữ, điều gì nên buông và con đường nào không nên bước tiếp.
Tiểu Hoa
