HẬU VẬN MỘT ĐỜI NGƯỜI ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH BỞI ĐIỀU GÌ?
Người xưa có một câu nói khiến ai nghe qua cũng phải giật mình suy ngẫm: Đánh giá một đời người, chớ vội nhìn lúc trẻ, hãy đợi xem hậu vận. Bởi tuổi trẻ huy hoàng chưa chắc khi về già đã được an nhàn. Thời trẻ tiền hô hậu ủng chưa chắc lúc bạc đầu còn người kề bên. Nửa đời trước thành công chưa hẳn đã là thắng cuộc. Người giữ được phúc đến nửa đời sau mới thực sự là người chiến thắng.
Quý vị hãy thử nhìn quanh mình mà xem. Có những người thời trẻ vô cùng lận đận, trải qua trăm nghìn vất vả, vậy mà càng về già cuộc sống càng êm ấm, con cháu hiếu thuận, thân thể khỏe mạnh, tâm hồn thanh thản, đi đến đâu cũng được người đời kính trọng. Ngược lại, có những người lúc trẻ phong quang hiển hách, tiền bạc dư dả, bạn bè vây quanh, nhưng đến tuổi xế chiều lại cô quạnh, bệnh tật, con cháu xa cách, trong lòng lúc nào cũng chất chứa bất an và phiền muộn. Cùng một kiếp người, vì sao hậu vận lại khác nhau một trời một vực như vậy? Là do số trời định sẵn, hay do chính con người tự gieo nhân và gặt quả?
Cổ nhân có một lời giải đáp rất sâu sắc: Tướng do tâm sinh, phúc do mình tạo. Hậu vận của một người không tự nhiên từ trên trời rơi xuống. Nó chính là kết quả của cả một đời tu dưỡng, là hoa trái của những hạt giống mà người ấy đã gieo trồng qua từng lời nói, từng việc làm và từng cách đối đãi với người đời. Muốn biết tương lai một người sẽ sống trong cảnh an nhàn hay cô độc, đôi khi chỉ cần nhìn cách họ sống ở hiện tại cũng có thể nhận ra phần nào.
Trong video hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sáu dấu hiệu quan trọng của những người có hậu vận tốt đẹp. Qua hàng nghìn năm quan sát và chiêm nghiệm, cổ nhân đã đúc kết rằng: Người giữ được sáu điều này, dù xuất thân nghèo khó, dù nửa đời trước từng trải qua bao gian truân, vẫn có cơ hội xây dựng một tuổi già an ổn, phúc lộc đủ đầy. Ngược lại, người đánh mất những điều ấy, dù hiện tại đang đứng trên đỉnh cao danh vọng và tiền tài, cũng khó tránh khỏi những bất an trong những năm tháng cuối đời.
Sáu dấu hiệu ấy lần lượt nằm ở cách giữ gìn lời nói, cách hưởng thụ phúc lộc, lòng nhân hậu, khả năng biết đủ và biết dừng, sự hòa thuận trong gia đình, và cuối cùng là một tâm hồn rộng mở, an nhiên, không oán trời, không trách người.
Đặc biệt, dấu hiệu thứ sáu chính là điều quyết định một người có thực sự tận hưởng được những năm tháng cuối đời hay không.
Trong lịch sử từng có một vị đại tướng hội tụ đầy đủ phẩm chất ấy. Ông quyền cao chức trọng nhưng không khiến nhà vua nghi kỵ, công lao hiển hách nhưng không bị người đời oán ghét, sống thọ hơn tám mươi tuổi, con cháu đông đủ và thành đạt. Người đời sau ca ngợi cuộc đời ông bằng bốn chữ Ngũ Phúc Lâm Môn, nghĩa là năm điều phúc cùng hội tụ trước cửa nhà.
Ông chính là Quách Tử Nghi. Vậy điều gì đã giúp ông giữ được phúc lộc trọn vẹn giữa chốn quan trường đầy hiểm nguy? Bí quyết ấy sẽ được hé lộ ở phần cuối hành trình hôm nay.
Mỗi dấu hiệu, chúng ta sẽ cùng nhìn lại những câu chuyện lịch sử, những nhân vật từng thành công rực rỡ hoặc phải nhận kết cục đáng tiếc vì lựa chọn của chính mình. Qua đó, chúng ta không chỉ hiểu đạo lý của người xưa mà còn tìm thấy bài học thiết thực cho bản thân, gia đình và con cháu.
Bởi gieo phúc chưa bao giờ là quá muộn. Người xưa nói: Trồng cây tốt nhất là hai mươi năm trước, tốt nhì là ngay hôm nay.
DẤU HIỆU THỨ NHẤT – GIỮ ĐƯỢC CÁI MIỆNG, TÍCH ĐƯỢC KHẨU ĐỨC
Cổ nhân dạy: Bệnh từ miệng mà vào, họa từ miệng mà ra. Trong những cách khiến con người tự tổn hao phúc đức, nhanh nhất và âm thầm nhất chính là qua lời ăn tiếng nói.
Một lời cay nghiệt có thể phá hỏng tình nghĩa được vun đắp suốt mười năm. Một câu nói xấu sau lưng có thể biến người thân thành kẻ xa lạ. Một lời khoe khoang đắc ý có thể gieo mầm đố kỵ và tai họa mà chính người nói cũng không nhận ra.
Người ta thường nghĩ lời nói chỉ là gió thoảng qua tai, nhưng thực tế, mỗi lời nói đều để lại dấu vết trong lòng người nghe. Lời tử tế có thể trở thành ân tình được nhớ mãi. Lời ác ý có thể biến thành vết thương âm ỉ suốt nhiều năm. Đến một ngày nào đó, những gì ta từng nói ra sẽ quay trở lại bằng chính thái độ mà người đời dành cho ta.
Những người về già được con cháu yêu thương, hàng xóm quý mến và người xung quanh kính trọng thường có một điểm chung: Cả đời họ biết giữ gìn khẩu đức. Họ không nhất thiết phải ăn nói khéo léo, nhưng lời nói luôn có chừng mực, biết nghĩ cho người khác và không tùy tiện làm tổn thương ai.
Ngược lại, có những người càng về già càng cô độc, con cháu ngại trở về, hàng xóm gặp mặt cũng muốn tránh xa. Nguyên nhân đôi khi không nằm ở sự bạc bẽo của người đời, mà bắt đầu từ chính những lời chì chiết, trách móc và cay nghiệt mà họ đã nói suốt mấy chục năm.
Trong lịch sử, Tăng Quốc Phiên là một tấm gương đặc biệt đáng suy ngẫm về việc tu dưỡng lời nói. Thời trẻ, ông không phải người điềm đạm như hậu thế thường hình dung. Ông từng nóng nảy, tự phụ, thích tranh luận và đôi khi nói năng quá thẳng thắn, khiến người khác tổn thương.
Trong nhật ký của mình, Tăng Quốc Phiên từng thành thật ghi lại những lần tranh cãi với bạn bè, những lúc buông lời chế giễu người khác và những lần bàn luận chuyện thị phi của người vắng mặt. Chính tính cách ấy khiến ông không ít lần đắc tội với đồng liêu, bị cô lập và gặp nhiều trở ngại trên con đường làm quan.
Điều đáng quý ở Tăng Quốc Phiên không phải là ông chưa từng mắc sai lầm, mà là ông dám nhìn thẳng vào khuyết điểm của chính mình để sửa đổi. Sau những lần vấp ngã, ông tự đặt ra kỷ luật nghiêm khắc: Mỗi ngày đều phải xét lại lời nói và hành động của bản thân. Ông đặc biệt nhắc mình phải kiêng lời nói nhiều, tránh tranh hơn thua và không tùy tiện bình phẩm người khác.
Từ một người thích tranh luận, ông học cách lắng nghe. Từ một người dễ buông lời phê phán, ông tập suy nghĩ kỹ trước khi mở miệng. Nhờ quá trình tự sửa mình ấy, Tăng Quốc Phiên dần trở nên điềm đạm, thận trọng và được nhiều người kính trọng. Sự nghiệp của ông ngày càng vững vàng, nhân tài tìm đến cộng tác, còn những người từng bất hòa cũng dần thay đổi thái độ.
Từ câu chuyện ấy, cổ nhân để lại bốn điều cần tránh trong lời ăn tiếng nói.
Thứ nhất, đừng nói lời cay nghiệt với người thân. Nhiều người ra ngoài luôn lịch sự, nhã nhặn, nhưng khi trở về nhà lại dễ dàng buông lời nặng nhẹ với vợ chồng, con cái và cha mẹ. Họ cho rằng người nhà thì không cần khách sáo. Nhưng cần nhớ rằng, lời nói làm tổn thương người thân cũng đau đớn không kém bất kỳ vết thương nào khác. Một mái nhà muốn ấm áp thì trước hết lời nói trong nhà phải ấm áp.
Thứ hai, đừng bàn chuyện thị phi và nói xấu sau lưng người khác. Cổ nhân dạy: Tĩnh tọa thường tư kỷ quá, nhàn đàm mạc luận nhân phi. Nghĩa là khi ngồi yên hãy thường xuyên xét lỗi mình, lúc chuyện trò chớ nên bàn luận lỗi lầm của người khác. Nói xấu sau lưng vừa khiến người bị nói tổn thương, vừa làm mất lòng tin của người đang nghe. Người có thói quen soi mói lỗi người khác lâu ngày cũng khiến tâm mình trở nên nhỏ hẹp và thiếu bao dung.
Thứ ba, đừng khoe khoang và quá tự đắc. Khoe của cải có thể khiến người khác sinh lòng đố kỵ. Khoe thành công có thể khiến người đang thất bại thêm chạnh lòng. Khoe con cái có thể vô tình làm tổn thương những người đang mong mỏi điều tương tự. Người có phúc thật sự không cần phô trương quá mức. Cổ nhân nói: Mộc tú vu lâm, phong tất tồi chi. Cây cao vượt hẳn trong rừng thường dễ chịu gió quật. Biết khiêm nhường chính là cách giữ gìn sự bình an cho bản thân.
Thứ tư, đừng nói những lời tuyệt tình trong lúc nóng giận. Những câu như từ nay không nhìn mặt nhau nữa, tôi coi như không có đứa con này, hay anh hãy biến khỏi cuộc đời tôi có thể trở thành vết thương rất khó chữa lành. Bao nhiêu gia đình cha con xa cách, anh em đoạn tuyệt, nhiều khi chỉ bắt đầu từ một câu nói trong cơn nóng giận. Người có khẩu đức là người dù tức giận đến đâu vẫn biết giữ lại cho người khác một con đường quay về.
Tu cái miệng không tốn một đồng tiền nào, cũng chẳng cần học vấn cao siêu. Chỉ cần trước khi nói, hãy tự hỏi lời này có làm ai tổn thương không, có giúp ích gì không, có cần thiết phải nói ra không. Nói được lời tử tế thì hãy nói, còn lời cay nghiệt thì nên giữ lại.
Nuốt xuống một lời nóng giận là giữ lại một phần phúc đức. Giữ được lời nói chính là giữ được sự bình an cho những mối quan hệ quanh mình.
Nhưng giữ miệng mới chỉ là ngăn phúc đức thất thoát qua lời nói. Còn một cách tổn hao phúc lộc khác kín đáo hơn, đó là khi con người có điều kiện sung túc lại không biết trân trọng những gì mình đang có.
Còn tiếp...
Team Uống Trà Thôi sưu tầm
