/Uống trà thôi
Tải ứng dụng
Trang chủ / Chia sẻ

Về Đất Thiên Thanh Nê

4162 11:37, 18/11/2026
Team Uống Trà Thôi KIẾN THỨC

( từ)

Về Đất Thiên Thanh Nê

Thiên Thanh Nê Đại Thủy Đàm – Truy tìm dấu tích Lệ Thự trong lịch sử tử sa

Khi nhắc đến Thiên Thanh Nê Đại Thủy Đàm, chúng ta không thể không nhắc lại câu ghi chép nổi tiếng trong tác phẩm Dương Tiễn Minh Hồ Hệ (阳羡茗壶系) của Chu Cao Khởi (周高起) thời nhà Minh:

天青泥,出蠡墅,陶之变黯肝色。

Tạm dịch: “Thiên Thanh Nê có nguồn gốc từ Lệ Thự. Sau khi nung thành gốm, chuyển sang màu gan sẫm.”

Chỉ một câu ngắn gọn nhưng đã cung cấp hai manh mối quan trọng về loại khoáng liệu này: địa danh khai thác ở Lệ Thự và đặc điểm màu sắc sau khi nung là màu gan sẫm.

Vậy Lệ Thự được nhắc đến trong sách cổ ngày nay nằm ở đâu?

Theo các tài liệu nghiên cứu tử sa hiện đại, địa danh Lệ Thự (蠡墅) chính là vùng Đại Thuỷ Đàm ngày nay. Đây chính là khu vực khai thác khoáng sản lịch sử nổi tiếng, thường được giới nghiên cứu liên hệ với dòng Thiên Thanh Nê.

Trước đây, Đại Thủy Đàm vốn là khu vực khai thác khoáng liệu, chưa hình thành hồ nước như diện mạo ngày nay. Trải qua hàng trăm năm khai thác, địa hình khu mỏ dần biến đổi, xuất hiện những hố sâu và vùng trũng tích tụ nước. Theo thời gian, nước mưa cùng nguồn nước ngầm tích lại không thải ra ngoài được, hình thành nên đầm nước lớn.

Đáng tiếc, khu vực này ngày nay không còn giữ được vẻ nguyên sơ. Tình trạng ô nhiễm từ rác thải sinh hoạt khiến mặt nước trở nên ô nhiễm nặng. Người dân địa phương thậm chí còn gọi nơi đây bằng một cái tên khá khó nghe: “Kênh Thối”.

Quay trở lại với đặc tính khoáng liệu, Thiên Thanh Nê sau khi nung theo mô tả cổ điển thường phát sắc gan sẫm, có phần gần gũi với màu sắc của Đáy Tào Thanh. Tuy nhiên, trong điều kiện kỹ thuật nung hiện đại, cùng sự khác biệt về nhiệt độ và môi trường nung, màu sắc thành phẩm đã có thêm nhiều biến thể, từ nâu gan sẫm, xám khói cho đến xám nhạt.

Một điểm thú vị nữa là khu vực khoáng Thanh Khôi Nê (青灰泥) nằm gần vùng khoáng Thiên Thanh Nê. Sự tương đồng về địa lý, cộng thêm những biến đổi màu sắc sau nung, khiến hai dòng khoáng liệu này có nhiều điểm dễ gây nhầm lẫn. Ngay cả những người chơi ấm lâu năm, nếu chỉ quan sát màu sắc thành phẩm mà không tìm hiểu sâu về phân bố và cấu trúc hạt khoáng, đôi khi cũng khó phân biệt được chúng.

Thiên Thanh Nê là một trong những dòng đất khiến tôi khá đắn đo mỗi khi quyết định xuống tiền. Không phải vì nó không đẹp hay không đáng sưu tầm, mà bởi đây là loại khoáng liệu rất dễ gây nhầm lẫn và tranh cãi nếu chỉ quan sát qua hình ảnh.

Muốn đánh giá một chiếc ấm làm từ Thiên Thanh Nê, tôi thường phải trực tiếp cầm trên tay, đưa ra dưới ánh nắng tự nhiên ban ngày, quan sát tổng thể rồi phóng đại từng hạt khoáng để xem xét cấu trúc, mật độ và sự phân bố của các thành phần khoáng vật.

Nguồn: Facebook Long Trà Quán

Về Đất Thiên Thanh Nê
Về Đất Thiên Thanh Nê
Về Đất Thiên Thanh Nê
Về Đất Thiên Thanh Nê
Đánh giá của bạn
1+
2+
3+
4+
5+
6+
7+
8+
9+
10+

Bình Luận

Đăng nhập để bình luận cho bài viết

Có thể bạn quan tâm

Kim Đỉnh Thương Tiêu
1719 10:13, 04/04/2022
2 1 7,536 2.0
Tác giả: Phùng Quế Lâm 1902 - 1946.
Ấm thời Dân Quốc 420 cc.

Hình sưu tầm
CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP CỦA NGHỆ NHÂN TỬ SA
Team Uống Trà Thôi › KIẾN THỨC
1673 08:33, 25/03/2022
1 0 8,634 0.0
Những người chơi và sưu tầm ấm tử sa đều biết rằng nghệ nhân tử sa có trình độ càng cao thì sản phẩm làm ra càng chuẩn và giá thành tác phẩm cũng tương đối cao hơn.

Dù những chức danh nghề nghiệp này chỉ là một chứng chỉ không phản ánh hoàn toàn chất lượng nghệ thuật của tác phẩm nghệ nhân ấm tử ...
29 QUỐC ĐẠI SƯ TỬ SA VÀ TÁC PHẨM
Team Uống Trà Thôi › KIẾN THỨC
1645 11:18, 16/03/2022
1 0 16,058 4.8
Kể từ khi thú chơi ấm tử sa xâm nhập và phát triển ở Việt Nam, người chơi ấm thường nghe những câu chuyện về nghệ nhân tử sa mà đại diện của họ là những con triện đóng ở đáy ấm tử sa và những tờ giấy chứng nhận.

Không thể phủ nhận sự huyền bí của những con triện và những tờ giấy chứng nhận ...
HAI VẤN ĐỀ VỀ QUẶNG KHOÁNG CHẾ TÁC ẤM TỬ SA
1271 10:53, 12/10/2021
0 0 7,519 10.0
Trong giới gốm nghệ thuật nói chung và giới trà thuật nói riêng, không ai không biết đến Tử sa Nghi Hưng nổi tiếng trên thế giới nhưng những loại quặng khoáng ít nổi tiếng hơn thì không phải ai cũng biết. Những quặng này thông dụng hơn quặng Tử sa và được dùng cho việc chế tạo các loại đồ gốm dùng hàng ngày ...
Ấm Tokoname Yaki và khả năng thay đổi hương vị trà
Team Uống Trà Thôi › KIẾN THỨC
1180 12:07, 22/09/2021
0 0 6,727 10.0
Nếu nói về ấm trà ở Việt Nam thì không thể không nhắc đến ấm tử sa, loại ấm được đông đảo người yêu trà sưu tầm và sử dụng hằng ngày. Một trong những công năng của ấm tử sa là làm thay đổi hương vị trà, tất nhiên là theo chiều hướng tốt hơn. Nếu Trung Quốc có ấm tử sa, thì Nhật Bản có loại ...
GIỚI THIỆU CÁC TRÀ QUÁN
Giúp Uống Trà Thôi tốt hơn mỗi ngày
×
Uống Trà Thôi
Chỉ 30s tải app cực nhẹ và trải nghiệm!
★ ★ ★ ★ ☆★