/Uống trà thôi
Tải ứng dụng
Trang chủ / Chia sẻ

TÌM HIỂU VỀ HỒNG NÊ (PHẦN 4): CHU SA

974 17:53, 23/08/2021
Team Uống Trà Thôi CHẤT ĐẤT

( từ)

TÌM HIỂU VỀ HỒNG NÊ (PHẦN 4): CHU SAChu sa thuỷ bình
Khái niệm "Chu sa" mà chúng ta đang nói đến hiện nay không giống như khái niệm "chu sa" trong các triều đại nhà Minh và nhà Thanh. Khái niệm "chu sa" trong triều đại nhà Minh và nhà Thanh nhấn mạnh đến yếu tố màu sắc, nghĩa là, màu sắc giống như "chu sa" ("chu sa" là hợp chất thiên nhiên gồm thủy ngân và lưu huỳnh, có hạt như cát màu đỏ, dùng làm thuốc, còn gọi là “đan sa” 丹砂, “chu sa” 硃砂, “thần sa” 辰砂) thay vì "khoáng chu sa" giống như hiện nay.

Trong triều đại nhà Minh và nhà Thanh, người ta thường gọi những ấm tử sa có màu "hồng đậm" (hồng chi thâm giả) là "chu sa" và "hồng nhạt" (hồng chi thiển giả) được gọi là "hải đường hồng" (hồng nê phổ thông). Còn loại khoáng đất sét sau khi làm thành đồ gốm có màu giống như chu sa vào thời nhà Minh và nhà Thanh được gọi là "thạch hoàng nê", ngày nay được gọi là "tiểu hồng nê". Những ghi chép trong "Dương Tiện minh hồ hệ" và "Dương Tiện danh đào lục" đều có đề cập: "Thạch hoàng nê, khai thác từ núi Triệu Trang, là phần thạch cốt chưa tiếp xúc nắng gió, đồ gốm có màu chu sa. "Thạch hoàng nê" được sinh ra dưới đáy của khoáng tầng đất sét non (nộn nê), có kết cấu như đá bùn (nê nham), giống như xương trong bùn nên được gọi là "vị xúc phong nhật chi thạch cốt" (xương đá chưa tiếp xúc với nắng gió). Hiện nay được gọi là "tiểu hồng nê", đồ gốm sau khi nung có màu đỏ tươi giống như màu của "chu sa".
"Chu sa" theo định nghĩa hiện nay là một loại "chu nê", ngoài việc tương đồng về màu sắc, người ta còn đề cập đến yếu tố "cát" (sa) trong kết cấu. Những loại "chu nê" sau khi nung thành đồ gốm, có kết cấu cát mạnh trong kết cấu được gọi là "chu sa". Quặng thô chu sa cũng được khai thác ở các mỏ đất sét non (nộn nê), thực chất nó là một khối chu nê được hình thành do sự phong hoá trong một khoảng thời gian dài nên được gọi là "sét trong đá" (nê trung nham). Kết cấu giống như đất sét nhưng bên trong cứng như đá (như hình 5-42 và 5-43), nhưng lại dễ bị phân rã khi tiếp xúc với nước. Phần lớn quặng nguyên bản có màu vàng đất, các khối đất chứa đá tích tụ núi lửa có màu vàng hơi đỏ, có cấu trúc bùn và độ nhớt tốt. Sau khi gốm được hình thành, màu sắc tươi sáng, các hạt nổi rõ và kết cấu cát chắc chắn. Thành phần khoáng chất của quặng chu sa về cơ bản giống với đất sét non, thành phần hóa học hơi khác, thành phần hóa học chính và hàm lượng phần trăm của các mẫu gửi kiểm tra là: 55,85% silic điôxít (SiO2), ôxít nhôm (Al2O),) 21,74%, oxit sắt (Fe2O3) 9,54%, magie oxit (MgO) 0,51%, canxi oxit (CaO) 0,94%, natri oxit (Na2O) 0,21%, kali oxit ( K2O) 1,70%, hao hụt khi nung (LOI) 8,36%.
"Chu nê" và "chu sa" về bản chất là các loại khoáng tử sa tương đồng nhau nên thành phần khoáng chất về cơ bản là giống nhau. Điểm khác biệt của "chu nê" và "chu sa" là thời gian phong hoá; Chu nê có thời gian phong hoá ngắn hơn, tỷ trọng sét lớn, hàm lượng thạch anh thấp, độ co ngót tương đối lớn, nhiệt độ nung tương đối thấp; "Chu sa" có thời gian phong hóa dài hơn và chuyển từ sét sang kết, hàm lượng thạch anh tương đối phong phú, độ co ngót tương đối nhỏ, nhiệt độ nung tương đối cao. Vì hàm lượng silicat trong "chu nê" tương đối thấp, tỷ lệ khoáng sét lớn, "chu nê" khi luyện đất có cùng số mắt lưới sẽ có độ mịn và đặc hơn, độ thiêu kết cao, độ bóng tốt và tiết diện gần giống sứ, có độ thoáng khí kém hơn; chu sa có mặt cắt thô, kết cấu cát chắc và độ thoáng khí tốt.

Đánh giá về quặng thô, mặc dù sự khác biệt giữa chu sa và chu sa là rõ ràng, nhưng đôi khi rất khó để phân biệt các tác phẩm gốm sau nung. Bởi vì "chu nê" sau khi "điều sa" (phối cát) sẽ có kết cấu giống như "chu sa". Theo kinh nghiệm luyện đất, chu nê được trộn với một tỷ lệ nhất định của cát bán chín (bán thục nê) hoặc cát chín (thục nê), nếu sử dụng loại đất chu nê phối này để chế tác, thì đồ gốm sau sau nung sẽ nhìn giống như chu sa về mặt kết cấu và màu sắc. Việc trộn một tỷ lệ nhất định thục nê hoặc bán thục nê vào chu nê có thể làm tăng đáng kể nhiệt độ và hiệu suất khi nung.

Nếu giảm số lượng mắt lưới khi sàng quặng thô chu nê, thì quặng thu được cũng có kết cấu giống như chu sa, số lượng mắt lưới trên một diện tích càng nhỏ thì quặng thu được sau khi sàng càng thô và kết cấu gốm sau nung càng chắc, nên chu sa thật và chu sa nhân tạo từ chu nê đôi khi rất khó phân biệt. (Chú thích của người dịch: Số của sàng là nói về số lượng mắt lưới trên một diện tích, số của sàng càng nhỏ nghĩa là số lượng mắt lưới trên một diện tích càng nhỏ, nghĩa là kích thước mắt lưới càng lớn và ngược lại).

Tuy nhiên, đôi khi ấm điều sa chu nê sử dụng loại hạt đã qua xử lý nhỏ hơn, các hạt trên bề mặt ấm sẽ tương đối đồng đều, cấu trúc cát sẽ ít rõ ràng hơn. Màu sắc của ấm chu sa tươi sáng, tính năng thoát nước nóng tốt hơn chu nê. Với kết cấu chắc, độ thoáng khí tốt, khả năng hấp phụ hương và vị của trà, chu sa thực sự là một công cụ tốt để pha trà.

SG, 23/08/2021
Lão Tà - An Nhiên Tịnh Quán
(Dịch từ "Dương Tiện minh sa thổ" - Lưu Ngọc Lâm)
TÌM HIỂU VỀ HỒNG NÊ (PHẦN 4): CHU SAHình 5-42: Quặng thô chu sa nê
TÌM HIỂU VỀ HỒNG NÊ (PHẦN 4): CHU SAHình 5-43: Quặng thô chu sa nê
TÌM HIỂU VỀ HỒNG NÊ (PHẦN 4): CHU SAHình 5-44: So sánh bề mặt da của "chu sa" và "chu nê"
TÌM HIỂU VỀ HỒNG NÊ (PHẦN 4): CHU SAHình 5-45: Chu sa tây thi nhũ hồ
0 0 3,160 9.0
Đánh giá của bạn
1+
2+
3+
4+
5+
6+
7+
8+
9+
10+

Bình Luận

Đăng nhập để bình luận cho bài viết

Có thể bạn quan tâm

Các loại đất chính làm ấm tử sa
Team Uống Trà Thôi CHẤT ĐẤT
3233 09:16, 25/03/2024
3 0 633 0.0
Nghi Hưng thuộc tỉnh Giang Tô, Trung Quốc là nơi có một loại đất sét rất đặc biệt và nổi tiếng gọi là đất Tử sa và là nơi tạo ra những chiếc ấm tử sa nổi tiếng. Đất Tử sa là loại đất sét đá (Stone Clay) – loại đất đặc biệt chỉ ở vùng Nghi Hưng mới có. Các loại đất chính làm ấm tử sa:

Tử sa ...
The 3 Kinds of Dahongpao Clay
Team Uống Trà Thôi CHẤT ĐẤT
2804 13:57, 08/08/2023
0 0 986 0.0
The 3 Kinds of Dahongpao Clayby Patrick Gorman March 6, 2021 Much has been said about the legendary "Dahongpao" clay from Yixing. Some say it's rare, others that it's extinct, others that it's still available, and others that dahongpao teapots are fake. There is some truth in each of these claims. When people say a teapot is made of Yixing Dahongpao clay, they may be referring to any ...
SỰ THẬT VỀ CHẤT ĐẤT ĐẠI HỒNG BÀO
Team Uống Trà Thôi CHẤT ĐẤT
2629 08:42, 17/05/2023
2 0 3,149 6.0
Từ trước tới nay mọi người đã nói nhiều về chất đất Đại Hồng Bào huyền thoại từ Nghi Hưng. Một số người nói rằng nó hiếm, những người khác cho rằng nó đã tuyệt chủng, người thì nói nó vẫn còn và người thì cho rằng ấm Đại Hồng Bào là giả. Vậy đâu là sự thật?

Để người chơi và người sưu ...
Phân biệt đất tử sa nguyên khoáng và đất tử sa ngoại sơn
Team Uống Trà Thôi CHẤT ĐẤT
2404 08:48, 09/01/2023
0 0 2,991 0.0
Những ai đam mê trà đạo chắc chắn sẽ không thể không biết đến danh tiếng của chiếc ấm tử sa Nghi Hưng Trung Quốc. Sở hữu một chiếc ấm tử sa không khác nào đang sở hữu một “báu vật” đối với những trà nhân thực thụ. Trà được pha bởi chiếc ấm tử sa mang đến vị ngon bậc nhất mà không một loại ấm ...
đất chu nê Đại Hồng Bào trong cuốn “Dương Tiện Minh Sa Thổ”
Team Uống Trà Thôi CHẤT ĐẤT
2092 08:39, 29/08/2022
1 0 4,043 9.0
Nội dung về đất chu nê Đại Hồng Bào trong cuốn “Dương Tiện Minh Sa Thổ” - Lưu Ngọc Lâm

Mời các anh chị đọc tham khảo!

Đại Hồng Bào, là một loại đất được thị trường theo đuổi, lại có rất nhiều quan điểm xoay quanh. Nguồn gốc cái tên của nó, có lẽ liên quan tới loại trà “Đại Hồng Bào” của Phúc ...
GIỚI THIỆU CÁC TRÀ QUÁN
Giúp Uống Trà Thôi tốt hơn mỗi ngày
×
Uống Trà Thôi
Chỉ 30s tải app cực nhẹ và trải nghiệm!